📊 Jadual Rumusan — Cukai Pampasan Retrenchment
| Perkara | Ringkasan |
|---|---|
| Faedah penamatan wajib (Akta Kerja 1955) | 10 hingga 20 hari gaji bagi setiap tahun perkhidmatan |
| Tempoh bayaran majikan | Dalam 7 hari dari tarikh penamatan perkhidmatan |
| Pengecualian cukai LHDN | RM10,000 bagi setiap tahun lengkap perkhidmatan (pemberhentian pada atau selepas 1 Julai 2008) |
| Pampasan sebab keuzuran atau gangguan kesihatan | Dikecualikan sepenuhnya daripada cukai |
| Baki melebihi pengecualian | Masuk pendapatan bercukai, dikenakan kadar progresif |
| Bantuan EIS PERKESO | Elaun 80% hingga 30% gaji selama 3-6 bulan, tuntutan dalam 60 hari |
📈 Kenapa Topik Ni Penting Pada 2026
Retrenchment bukan lagi cerita horror yang jarang berlaku. Setakat 12 Jun 2026, sebanyak 42,807 pekerja kehilangan kerja di Malaysia, dengan Kuala Lumpur mencatat 12,844 kes (30%), Selangor 12,360 kes dan Johor 3,468 kes. Kadar pengangguran pula kekal pada 3.0 peratus pada Jun 2026 dengan kira-kira 517,800 orang menganggur, menurut DOSM.
Menteri Sumber Manusia Datuk Seri R. Ramanan turut memberi amaran bahawa sehingga 697,000 pekerjaan di Malaysia berisiko terjejas dengan ketara oleh AI kalau pekerja tak mengambil langkah upskilling segera. Maksudnya, gelombang penstrukturan semasa tenaga kerja ni tak berhenti tahun ni.
Bila korang kena berhentikan, syarikat akan bagi pakej pampasan. Tapi di sinilah masalahnya: ramai pekerja tahu mereka berhak dapat pampasan, tapi tak tahu pampasan tu dilaporkan kepada LHDN, dan tak tahu berapa sebahagian daripada ia sebenarnya bebas cukai. Bila majikan potong PCB atau bila korang isi e-Filing, barulah panik sebab angka cukai kelihatan besar. Artikel ni bawa korang langkah demi langkah faham macam mana cukai pampasan diberhentikan kerja dikira, supaya korang tak tertipu dengan angka dan tak miss pengecualian yang korang berhak dapat.
💰 Dua Perkara Berbeza Yang Ramai Sangkar
Sebelum kira cukai, korang kena faham dulu ada dua benda berasingan yang selalu orang campur adukkan.
Faedah Penamatan Kerja (Hak Dari Majikan)
Ni jumlah wang yang majikan wajib bayar bila korang diberhentikan. Untuk pekerja yang dilindungi Akta Kerja 1955, kadar minimum ikut Peraturan-Peraturan Kerja (Faedah-Faedah Penamatan dan Rentikerja) 1980:
| Tempoh Perkhidmatan | Kadar Minimum |
|---|---|
| Kurang 2 tahun | 10 hari gaji bagi setiap tahun perkhidmatan |
| 2 hingga 5 tahun | 15 hari gaji bagi setiap tahun perkhidmatan |
| Lebih 5 tahun | 20 hari gaji bagi setiap tahun perkhidmatan |
Formula gaji sehari mengikut peraturan 1980 ialah gaji sebulan dibahagi 26 (bukan 30, sebab 26 ialah purata hari bekerja). Kalau perjanjian kerja korang nyatakan kaedah kiraan lain, ikut terma kontrak itu. JTKSM nyatakan faedah penamatan mesti dibayar selewat-lewatnya 7 hari dari tarikh perkhidmatan ditamatkan.
Bagi pekerja bergaji atas RM4,000 (kategori Non-EA), tiada kadar minimum statutori, tapi kalau kontrak atau surat tawaran ada klausa pampasan, majikan tetap terikat dengan terma tu.
Pengecualian Cukai Pampasan (Peraturan Dari LHDN)
Ni pula peraturan cukai yang menentukan berapa banyak pampasan yang tak kena cukai. Menurut LHDN, pampasan ialah bayaran yang diterima pekerja daripada majikan akibat diberhentikan kerja, sama ada dibayar sebelum atau selepas tarikh pemberhentian. Pengecualiannya:
| Situasi | Pengecualian |
|---|---|
| Pampasan sebab keuzuran atau gangguan kesihatan | Dikecualikan sepenuhnya |
| Pemberhentian sebelum 1 Julai 2008 | RM6,000 bagi setiap tahun lengkap perkhidmatan |
| Pemberhentian pada atau selepas 1 Julai 2008 | RM10,000 bagi setiap tahun lengkap perkhidmatan |
| Pampasan kepada pengarah (bukan pengarah urusan) syarikat terkawal | Dikenakan cukai sepenuhnya |
Penekanan penting: pengecualian RM10,000 ni diira bagi setiap tahun lengkap perkhidmatan dengan majikan yang sama, atau syarikat-syarikat dalam kumpulan yang sama. Pakej pampasan korang (termasuk faedah penamatan, gaji ganti notis, bayaran ganti cuti tahunan dan ex gratia) dianggarkan sebagai satu keseluruhan “pampasan diberhentikan kerja”, dan pengecualian ditolak daripada jumlah pakej tu.
🧮 Syarat Pengecualian — Senarai Semak LHDN
Sebelum korang rasa selamat sepenuhnya, semak senarai ni dulu:
- Kiraan tahun adalah tahun lengkap sahaja. 5 tahun 6 bulan perkhidmatan bermakna 5 tahun penuh, bukan 5.5 tahun. Pengecualian RM50,000, bukan RM55,000.
- Tahun perkhidmatan hanya dikira dengan majikan yang sama atau kumpulan syarikat yang sama. Kalau korang berpindah majikan (bukan kumpulan sama), tahun perkhidmatan tak boleh digabungkan.
- Pampasan sebab keuzuran atau gangguan kesihatan dikecualikan sepenuhnya tanpa had, tanpa kira tahun perkhidmatan. Selalu orang terlepas hak ni.
- Pemberhentian melalui VSS atau MSS (skim pemisahan sukarela) dikira sebagai pemberhentian kerja untuk tujuan pengecualian ni, sebab punca utamanya tetap penamatan perkhidmatan.
- Pampasan kepada pengarah bukan eksekutif syarikat terkawal dikecualikan daripada pengecualian ni, ia dikenakan cukai sepenuhnya.
PENTING: Pengecualian ni peraturan cukai, bukan hak kerja. Ia terpakai pada semua pekerja, sama ada gaji RM3,000 atau RM15,000 sebulan. Tapi jumlah pampasan yang diterima bergantung pada undang-undang pekerjaan dan kontrak masing-masing.
📝 Langkah Demi Langkah Cara Kira Cukai Pampasan
Langkah 1 — Kumpul dokumen. Dapatkan surat penamatan rasmi, Borang EA terkini, slip gaji 6 bulan terakhir, dan surat tawaran kerja asal. EA ni penting sebab majikan akan laporkan semua bayaran penamatan di dalamnya.
Langkah 2 — Jumlahkan keseluruhan pakej. Tambah semua komponen: faedah penamatan asas, gaji ganti notis, bayaran ganti cuti tahunan, bonus pro-rata, dan sebarang ex gratia. Jangan tolak apa-apa dulu.
Langkah 3 — Kira pengecualian korang. Kira berapa tahun lengkap perkhidmatan dengan majikan sama, darab dengan RM10,000. Contoh: 8 tahun = RM80,000.
Langkah 4 — Tolak pengecualian dari pakej. Kalau pakej RM65,000 dan pengecualian RM80,000, seluruh pakej dikecualikan. Kalau pakej RM95,000, baki RM15,000 menjadi pendapatan bercukai.
Langkah 5 — Campur baki dengan gaji tahun taksiran. Baki pampasan yang dikenakan cukai masuk bersama gaji korang untuk tahun taksiran korang diberhentikan. Nak tahu satu khabar baik? Tahun korang kena retrench, gaji korang biasanya rendah sebab separuh tahun tak bekerja. Kadar progresif bermakna bahagian pendapatan yang kecil dikenakan kadar rendah. Jadi kesan cukai sebenar selalunya jauh lebih kecil daripada yang korang takutkan.
Langkah 6 — Isi e-Filing ikut Borang EA. Guna angka EA, bukan angka teori. Pampasan yang dikecualikan sepenuhnya tetap perlu diisytiharkan dalam bahagian pendapatan tidak dikenakan cukai supaya rekod LHDN konsisten dengan EA majikan.
Langkah 7 — Simpan rekod sekurang-kurangnya 7 tahun. Surat penamatan, EA, dan kiraan korang. Kalau LHDN buat audit tahun-tahun kemudian, dokumen ni penyelamat korang.
🧾 Contoh Kiraan Penuh
Contoh 1 — Zul, Gaji RM4,000, 6 Tahun Perkhidmatan
- Gaji sehari: RM4,000 dibahagi 26 = RM153.85
- Faedah penamatan: 20 hari x 6 tahun x RM153.85 = RM18,462
- Tambah gaji ganti notis sebulan dan bayaran ganti cuti, katakan total pakej RM23,000
- Pengecualian: 6 tahun x RM10,000 = RM60,000
- Hasil: Pakej RM23,000 jauh di bawah pengecualian RM60,000, jadi cukai pampasan RM0
Perasan tak? Majoriti kes retrenchment biasa sebenarnya tamat dengan cukai sifar. Yang perlu korang buat cuma isytihar dengan betul.
Contoh 2 — Mei, Pakej VSS RM45,000, 3 Tahun Perkhidmatan
- Pakej VSS: RM45,000 (1.5 bulan gaji bagi setiap tahun untuk gaji RM5,000, pusingan ke bawah)
- Pengecualian: 3 tahun x RM10,000 = RM30,000
- Pampasan bercukai: RM45,000 tolak RM30,000 = RM15,000
- Gaji Mei tahun tu: kira-kira RM30,000 (kerja 6 bulan sebelum diberhentikan)
- Total pendapatan bercukai kasar: kira-kira RM45,000, tolak pelepasan peribadi dan KWSP sebelum kadar progresif digunakan
- Hasil: Baki RM15,000 tu tak langsung dikenakan cukai puncak. Ia bercampur dengan pendapatan tahun yang pendek, jadi kadar efektif kekal sederhana. Ilustrasi sahaja, angka akhir ikut kadar LHDN semasa.
🛑 Perangkap Yang Kena Elak
- Anggap semua pampasan automatik bebas cukai. Salah. Pengecualian ada had RM10,000 setiap tahun penuh perkhidmatan. Pakej besar ikut kontrak VSS boleh melebihi had tu.
- Kira separuh tahun sebagai tahun penuh. LHDN nyatakan “tahun lengkap”. 9 tahun 11 bulan = 9 tahun sahaja.
- Gabungkan tahun perkhidmatan antara majikan berbeza. Tahun di syarikat lama tak boleh dicampur dengan syarikat baru melainkan kedua-duanya dalam kumpulan sama.
- Tak semak Borang EA sebelum e-Filing. Kalau korang isi ikut ingatan sendiri dan angka tak sama dengan EA, LHDN boleh buat imbas kaki. Sentiasa rujuk EA.
- Lupa hak pampasan keuzuran. Kalau korang diberhentikan sebab tak boleh kerja akibat penyakit, pampasan dikecualikan sepenuhnya. Ini hak besar yang selalu terlepas.
- Biarkan majikan lepas tangan tanpa tindakan. Bayaran mesti siap dalam 7 hari untuk pekerja EA. Lambat bayar, buat aduan JTKSM. Jangan tunggu bertahun-tahun.
- Tunggu sampai musim e-Filing baru tuntut EIS. Elaun EIS PERKESO ada deadline tegas: mohon dalam tempoh 60 hari dari tarikh kehilangan pekerjaan. Kadar bayaran menurun dari 80% pada bulan pertama kepada 30% pada bulan keempat hingga keenam, dengan siling gaji caruman RM6,000 sebulan mulai Oktober 2024.
Pakej VSS — Semak Sebelum Tanda Tangan
Kalau korang ditawarkan VSS, jangan gelabah tanda tangan sebab nampak besar. Kira dulu: berapa pengecualian cukai korang, berapa komitmen bulanan, dan berapa lama pakej tu bertahan. Sekali tanda tangan, terima sahajalah. Kalau ragu, minta masa 1-2 minggu dan rujuk pegawai PERKESO atau penasihat cukai.
✅ Kesimpulan
Cukai pampasan retrenchment ni bunyi menakutkan, tapi hakikatnya sistemnya memihak kepada pekerja kalau korang tahu cara guna. Dengan pengecualian RM10,000 bagi setiap tahun perkhidmatan penuh, majoriti pakej retrenchment biasa tamat dengan cukai sifar, asalkan korang kira dengan betul dan isytihar dengan jujur. Kumpul dokumen, semak EA, tolak pengecualian, dan guna e-Filing dengan tenang. Kalau pakej korang besar dan korang tak pasti, dapatkan nasihat profesional sebelum fail. Dan jangan lupa: hak pampasan dari majikan (7 hari, kadar 10-20 hari gaji setahun) dan hak cukai dari LHDN (RM10,000 setahun) adalah dua perkara berasingan, korang berhak pada kedua-duanya sekali gus.
Kata Kunci SEO: cukai pampasan retrenchment, pengecualian cukai pemberhentian kerja, faedah penamatan kerja, retrenchment Malaysia 2026, cukai diberhentikan kerja, LHDN pampasan, cara kira pampasan retrenchment
Baca juga:
- Panduan EIS PERKESO: elaun carian kerja hingga 80% gaji — bantuan bulanan dari PERKESO bila korang hilang pekerjaan
- Survival retrenchment dan rumah sewa: hak dan langkah kewangan — urus sewa dan deposit bila pendapatan putus
- Cara tuntut bayaran balik cukai LHDN jika terlebih bayar — dapatkan semula PCB yang terpotong berlebihan
- Hak pekerja Malaysia: Akta Kerja 1955 ringkas dan padat — asas notis, cuti dan faedah pekerja
📚 Rujukan Rasmi
- LHDN Malaysia, Pengecualian Cukai (Pendapatan Pampasan): https://www.hasil.gov.my/syarikat/pengecualian-cukai/
- JTKSM, Soalan Lazim Pemberhentian Pekerja: https://jtksm.mohr.gov.my/ms/soalan-lazim/pemberhentian-pekerja/
- PERKESO, Portal Lindung Kerjaya (EIS/SIP): https://www.perkeso.gov.my/
- Malaymail, “Malaysia records 42,807 job losses as 697,000 roles at risk from AI without urgent upskilling, says HR minister” (24 Jun 2026): https://www.malaymail.com/news/malaysia/2026/06/24/malaysia-records-42807-job-losses-as-697000-roles-at-risk-from-ai-without-urgent-upskilling-says-hr-minister/224963
Kredit gambar: Malay Mail (OG image, 24 Jun 2026). Sila rujuk portal rasmi LHDN dan PERKESO untuk kemas kini terkini.
